Halle heeft twee gezichten: de burgerhuizen rond de Grote Markt en de basiliek, en daarrond het glooiende Pajottenland met zijn villa’s, hoeves en dorpskernen. In Buizingen, Lembeek en Essenbeek wonen gezinnen die al generaties in de streek verankerd zijn, naast nieuwkomers die het groen en de rust opzochten. In veel van die huizen ligt een oosters tapijt dat ooit van ouders of grootouders kwam.
La Galerie du Tapis 1815 reinigt, herstelt en restaureert oosterse en Perzische tapijten in het atelier in Eigenbrakel, net over de taalgrens in Waals-Brabant. Wie in Halle of een van zijn deelgemeenten woont, stuurt foto’s, ontvangt een vrijblijvend voorstel en laat het werk in het atelier gebeuren.
Burgerhuizen, villa’s en hoeves
Rond de Grote Markt en in de straten naar de Zenne staan burgerhuizen met een salon aan de straatkant, een lange gang en een trap naar de verdiepingen. In zo’n huis ligt een Perzisch tapijt onder de salontafel, loopt een loper door de gang en ligt op de overloop een kleiner stuk dat elke dag wordt betreden.
In de villawijken van Essenbeek en op de hellingen naar het Hallerbos staan ruimere woningen met een grote leefruimte, waar een wollen tapijt de ruimte warm maakt en kinderen en hond er dagelijks over lopen. In Lembeek en Buizingen, bij het kanaal en de spoorlijn, wisselen rijwoningen en oudere dorpshuizen elkaar af. En in het Pajottenland staan de vierkantshoeves en langgevelhoeves waar een tapijt al eens op een koude zoldervloer belandt, opgerold en vergeten tot de volgende generatie het terugvindt.
Oosterse tapijten uit erfenissen
Een oosters tapijt uit een erfenis roept vragen op. Is het handgeknoopt? Waar komt het vandaan? Mag het gewassen worden? Op die laatste vraag geeft alleen een diagnose een antwoord. In het atelier bekijken wij het materiaal van de pool en de ketting, de knoopdichtheid, de verfstoffen en de staat van franjes en randen. De kleurvastheid wordt kleur per kleur getest, want bij oudere stukken kan rood in een lichte rand trekken als het wassen niet is aangepast.
De herkomst hoeft u niet te kennen. Een foto van de achterkant toont ons de knopen en zegt meer dan een etiket. Is het stuk kostbaar of alleen dierbaar, de zorg is dezelfde: eerst zekeren wat los zit, dan wassen, dan plat en gecontroleerd drogen. Voor Perzische tapijten met gevoelige kleuren leest u meer op de pagina Perzisch tapijt reinigen.
Lopers in gangen en op trappen
Lopers zijn de werkpaarden onder de tapijten. Zij liggen in de gang van een burgerhuis, op de trap, bij de voordeur, en vangen schoenen, natte jassen en de fiets van de kinderen op. Hun franjes raken onder de deur geklemd, hun zelfkanten slijten tegen de plint, en de stofzuiger trekt wekelijks aan de uiteinden. Vaak is een loper het eerste tapijt in huis dat franjes verliest.
In het atelier wordt een loper gereinigd zoals een groot tapijt: ontstoffen aan beide zijden, wassen volgens het materiaal, spoelen tot het water helder blijft en plat drogen. Franjes en zelfkanten worden vóór het wassen vastgezet of hersteld, zodat de knopen niet verder loskomen; zie de pagina franjes herstellen.
Vlekken van kinderen en honden
Chocolademelk, viltstift, een omgevallen glas fruitsap, modder van een wandeling in het Hallerbos, en de hond die het even niet kon houden. Een wollen tapijt in een gezinswoning krijgt veel te verwerken. Wol is van nature vuilafstotend, maar urine dringt door tot in de ketting en kan de kleuren aantasten, en een vlek die met een huishoudproduct is bewerkt, is vaak moeilijker weg te krijgen dan de oorspronkelijke vlek.
In het atelier worden vlekken apart behandeld vóór de volledige wasbeurt. Niet elke vlek verdwijnt helemaal, zeker niet als zij oud is of de wol zelf heeft verkleurd; wij zeggen u eerlijk wat haalbaar is. Bij een vers ongelukje geldt: deppen zonder wrijven, geen product gebruiken en zo snel mogelijk foto’s sturen.
Reinigen, herstellen en franjes in één atelier
Een tapijt uit Halle komt zelden met één vraag. De reiniging is de aanleiding, maar bij de diagnose blijkt een uiteinde los, een rand open of een kale plek van motten. Dat soort schade wordt in het atelier hersteld, met de hand, in wol of katoen die bij het tapijt past. Een gat kan worden gedicht en een ontbrekend deel opnieuw geknoopt in de kleuren van het origineel; lees daarover de pagina tapijt herstellen en restauratie. Het verloop van een wasbeurt staat op de pagina tapijt laten reinigen.
Verloop
Fotografeer bij daglicht het volledige tapijt of de loper, de achterkant van een hoek, de beide uiteinden met de franjes en elke vlek of beschadigde zone van dichtbij. Meet de lengte en de breedte, franjes niet meegerekend, en vermeld het materiaal als u het kent. Mail alles naar lagaleriedutapis1815@gmail.com met een korte beschrijving van wat u stoort.
U ontvangt een vrijblijvend voorstel met de aangeraden zorgen en de praktische regeling voor het atelier in Eigenbrakel. Na uw akkoord wordt het tapijt in het atelier onderzocht, gezekerd, gereinigd en indien nodig hersteld. Voor de andere gemeenten van de provincie is er de pagina tapijt reinigen in Vlaams-Brabant.
Uw vragen
De loper in de gang van ons burgerhuis in Halle rafelt aan een uiteinde. Kan dat hersteld worden vóór de reiniging?
Ja, en dat is ook de juiste volgorde. Het uiteinde wordt gezekerd en de franjes worden vastgezet of vervangen vóór de loper wordt gewassen.
Ons tapijt lag jaren op de zolder van een hoeve in het Pajottenland. Hoe weet ik of er motten in zitten?
Kijk aan de achterkant naar kale plekken, fijne korreltjes en zijdeachtige draadjes. Stuur foto’s; in het atelier wordt het tapijt gecontroleerd, gereinigd en indien nodig behandeld en hersteld.
De kinderen hebben met viltstift op het tapijt getekend. Gaat dat eruit?
Dat hangt af van de inkt, de wol en de tijd die verstreken is. Gebruik zelf geen product en stuur foto’s van dichtbij; wij zeggen u eerlijk wat haalbaar is.
Ik heb een oosters tapijt geërfd en weet niet of het handgeknoopt is. Wat stuur ik?
Een foto van de achterkant van een hoek en van de franjes. Daarop zien wij de knopen, de ketting en het materiaal, en of het stuk een reiniging in het atelier verdient.
Werkt u ook voor Buizingen, Lembeek, Essenbeek en de dorpen van het Pajottenland?
Ja. Voor heel Halle en de omliggende gemeenten geldt dezelfde werkwijze: foto’s, een vrijblijvend voorstel en het werk in het atelier in Eigenbrakel.
Voorstel op basis van foto’s
Woont u in Halle, Buizingen, Lembeek of Essenbeek en wil u uw tapijt of loper laten reinigen of herstellen? Mail uw foto’s en afmetingen naar lagaleriedutapis1815@gmail.com of bel 0471 41 77 22 voor een vrijblijvend voorstel op basis van foto’s. Wij antwoorden in het Frans; foto’s en vragen in het Nederlands zijn welkom.